Stowarzyszenie Pisarzy Polskich

Oddział Warszawa
image
image
Cezary CHLEBOWSKI

(ur. 15 lutego 1928 w Grodźcu, obecnie dzielnicy Będzina w Zagłębiu Dąbrowskim, zm. 9 maja 2013 w Warszawie) – polski pisarz i publicysta, historyk, Harcerz Rzeczypospolitej; autor książek i szkiców poświęconych mało znanym wydarzeniom z dziejów polskiego Państwa Podziemnego w czasie II wojny światowej.

Był autorem 17 książek i 36 ich wznowień. Jego twórczość łączy wnikliwość historyczną z talentem narracyjnym (Pozdrówcie Góry Świętokrzyskie, Zagłada IV odcinka, Odłamki granatu, Gdy las był domem). Najpopularniejsze książki historyczne to: Pozdrówcie Góry Świętokrzyskie, Wachlarz i autobiografia Bez pokory. W sumie jego książki osiągnęły łączny nakład ponad 1 miliona egzemplarzy.

Ponadto dorobek Chlebowskiego składa się z:

ponad 2 tysięcy artykułów publicystycznych, głównie na temat AK, publikowanych w takich czasopismach, jak: „Świat”, „Perspektywy”, „WTK”, „Widnokręgi”, „Kultura”, „Słowo Powszechne”, „Kierunki”, „Tygodnik Powszechny”, „Dziennik Polski”, „Mówią Wieki”, „Świat Młodych”, „Tydzień Polski” (Wielka Brytania), „Słowo” (Wielka Brytania), „Abendzeitung” (Niemcy), „Gwiazda Polarna” (USA);
kilkunastu słuchowisk radiowych;
komiksów i powieści drukowanych w prasie w odcinkach;
ponad 2 tysięcy wykładów, odczytów i spotkań autorskich[7].

Książki:

  • „Smak śniegu” – opowieść narciarska dla młodzieży, z ilustracjami Stanisława Kościelniaka, Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”, Warszawa, 1962, nakład – 10 tys. egz.
  • „Nocne szlaki” – beletryzowane relacje z kurierskiej służby przez Tatry 9 czołowych narciarzy polskich przed wojną: Heleny Marusarzówny, Stanisława Marusarza, Jana Kuli i i innych, Nasza Księgarnia, Warszawa,
    wydanie – 1964, nakład – 20 tys. egz.
    wydanie – 1966, nakład – 20 tys. egz.
    wydanie – 1974, nakład – 30 tys. egz.
    wydanie – 1983, nakład – 30 tys. egz. (ISBN 8310088123)[10]
  • „Gazda z Diabelnej” – pełna przygód książka o repolonizacji Karkonoszy w 1945 roku ukazana w młodzieżowej, narciarskiej opowieści, Nasza Księgarnia, Warszawa,
    wydanie – 1967, nakład – 20 tys. egz.
    wydanie – 1969, nakład – 20 tys. egz.
    wydanie – 1978, nakład – 20 tys. egz.
    wydanie – 1986, nakład – 40 tys. egz. (ISBN 8310088817)
  • „Zagłada IV Odcinka” – dokumentalne odtworzenie działań dywersyjnych przez organizację AK Wachlarz na IV Odcinku w Mińsku na Białorusi, Instytut Wydawniczy „PAX”, Warszawa,
    wydanie – 1968, nakład – 10 tys. egz.
    wydanie – 1980, nakład – 20 tys. egz. (ISBN 8321101461)
    wydanie – 1987, nakład – 20 tys. egz. (ISBN 8321108822)
  • „Pozdrówcie Góry Świętokrzyskie” – półdokumentalna relacja z działań zbrojnych w 1943 roku na Kielecczyźnie w Górach Świętokrzyskich 400-osobowego Zgrupowania AK dowodzonego przez por./mjr. Jana Piwnika (Ponurego),
    wydanie (z przedmową Bogdana Hillebrandta) – 1968, Iskry, Warszawa, nakład – 10 tys. egz.
    wydanie – 1969, Iskry, Warszawa, nakład – 30 tys. egz.
    wydanie (bardzo rozszerzone) (od tego wydania z podtytułem „reportaż historyczny”) – 1981, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa, nakład – 30 tys. egz. (ISBN 8307002001)
    wydanie (znów bardzo rozszerzone) – 1985, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, nakład – 30 tys. egz. (ISBN 8307011949, ISBN 9788307011943)
    wydanie (rozszerzone) – 1988, Epoka, Warszawa, nakład – 70 tys. egz. (ISBN 8385021078)
    wydanie (rozszerzone, przejrzane i poprawione) – 1993, wyd. Tomasz Chlebowski, Warszawa, nakład – 10 tys. egz. (ISBN 8385021078)
    wydanie – 2006, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń (ISBN 8374414405, ISBN 9788374414401)
  • „Odłamki granatu” – cztery zbeletryzowane relacje z czasów działań AK w Warszawie i na Nowogródczyźnie oraz opisy „rozliczeń”, jakie spotkały ich bohaterów po wojnie, PAX, Warszawa,
    wydanie – 1969, nakład 20 tys. egz.
    wydanie – 1972, nakład 20 tys. egz.
  • „Gdy las był domem” – 11 relacji z przebiegu walk w czasie wojny z Niemcami w czterech rejonach: za Bugiem, nad Niemnem, na Podlasiu i na Kielecczyźnie, 1972, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź, nakład – 5 tys. egz.
  • „Trudne lato” – młodzieżowa książka o trudnym dorastaniu,
    wydanie – 1979, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa, nakład – 40 tys. egz. (ISBN 8320311470)
    wydanie – 1991, Wydawnictwo Libra, Warszawa, nakład – 20 tys. egz. (ISBN 8385005528)
  • „Pokaż zęby” – okupacyjne dzieje na przykładzie autora,
    wydanie – 1981, Nasza Księgarnia, Warszawa, nakład – 30 tys. egz. (ISBN 8310078988)
    wydanie – 1987, PAX, Warszawa, nakład – 30 tys. egz. (ISBN 8321108067)
  • „Cztery z tysiąca” – wojenne zbeletryzowane relacje różnych form walk z okupantem: partyzantki, cichociemnych, kontrwywiadu, dywersji poza Krajem (Ryga), Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa,
    wydanie – 1981, nakład – 30 tys. egz.
    wydanie – 1983, nakład – 50 tys. egz. (ISBN 8303002759 i ISBN 9788303002754)
  • „Wachlarz, monografia wydzielonej organizacji dywersyjnej Armii Krajowej: wrzesień 1941 – marzec 1943”, PAX, Warszawa,
    wydanie (350 stron) – 1983, nakład – 30 tys. egz. (ISBN 8321104193)
    wydanie (456 stron oraz 414 zdjęć i fotokopii) – 1985, nakład – 40 tys. egz. (ISBN 8321106781)
    wydanie (450 zdjęć i fotokopii) – 1990, nakład – 40 tys. egz. (ISBN 8321106781).
  • „Reportaż z tamtych dni” – 21 zbeletryzowanych relacji z walk podziemia AK na terenie całej okupowanej Polski, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa – wyróżnienie Funduszu Literatury przy Ministrze Kultury i Sztuki,
    wydanie – 1986, nakład – 50 tys, egz. (ISBN 8303006541)
    wydanie – 1988, nakład – 30 tys. egz. plus dodruk 10 tys. egz. (ISBN 8303005431[12] – w oprawie papierowej i ISBN 8303024396 – w twardej oprawie)
  • „Ostatnia droga Komendanta Ponurego” – (oprac., wraz z zespołem), 172 strony, Wydawnictwa Archidiecezji Warszawskiej, Warszawa, 1990
  • „Bez pokory” – autobiografia w 2 tomach, łącznie 918 stron i 101 zdjęć, Ars Print Production, Warszawa, 1997, nakład – 10 tys. egz. (ISBN 8387224057 i ISBN 8387224065)
  • „W armii Państwa Podziemnego” – 25 relacji z całej okupowanej Polski oraz Łotwy, Mińska i in., 2 tomy, 825 stron i 107 zdjęć dokumentalnych, AS KON, Warszawa, 2005, nakład – 15 tys. egz. (ISBN 8374520043 i ISBN 8387545414)
  • „Ponury – major Jan Piwnik 1912–1944”, Biblioteka Armii Krajowej – bojowy życiorys jednego z najwaleczniejszych cichociemnych (157 stron i 71 zdjęć), Rytm, Warszawa, 2005, nakład – 10 tys. egz. (ISBN 8373991808, ISBN 9788373991804)
  • „Saga o bohaterach – Wachlarz IX 1941 – III 1943” – zbeletryzowany zapis bojowych działań dywersji AK na Wschodzie, od Rygi po Kijów i Odessę (306 stron i 184 zdjęcia), Oficyna Wydawnicza Rytm, 2006, nakład – 10 tys. egz. (ISBN 9788373993051).

Tłumaczenia książek na inne języki: 

  • „Tak chuti sneh” – edycja słowacka książki „Smak śniegu”, przekład Rudolf Turňa, Wydawnictwo Sportowe SV ČSTV, Bratysława, 1964, nakład – 4 tys. egz.
  • w: „О человеке, который не кланялся пулям: повесть и рассказы польских писателей” (O čeloveke, kotoryj ne klanâlsâ pulâm: povesti i rasskazy pol’skih pisatelej), zbiór powieści i opowiadań polskich pisarzy, tłum.: Л. Кашкуревича, В. Кисилева (L. Kaškureviča i V. Kiseleva), „Детская литература” (Detskaâ literatura), Москва (Moskwa), 1968.

Przedruki odcinkowe w periodykach:

  • komiks na podstawie książki „Pozdrówcie Góry Świętokrzyskie” w „Słowo Ludu”, dziennik PZPR, Kielce (1969), nakład 70 tys. egz.
  • „Smak śniegu” w „Świat Młodych”, Tygodnik Młodzieżowy, Warszawa, 1972, nakład 60 tys. egz.
  • „Pozdrówcie Góry Świętokrzyskie” – przedruk książki w 207 odcinkach, „Echo Dnia”, Kielce, 1983–1984, nakład 60 tys. egz.

Filmy:

  • Znicz olimpijski, 1969 – polski film wojenny w reżyserii Lecha Lorentowicza na podstawie opowiadania Nocne szlaki
  • Gazda z Diabelnej (6 odcinków), 1979 – serial TV dla młodzieży o realiach życia tuż po wojnie na Dolnym Śląsku, według scenariusza Chlebowskiego.

Nagrody i odznaczenia:

Nagrody literackie:

  • pierwsza nagroda Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1966
  • druga nagroda Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego, 1970
  • I nagroda SDP, 1969
  • II nagroda SDP, 1970
  • wyróżnienie w konkursie z okazji 25-lecia zakończenia II wojny światowej, 1970
  • Nagroda im. Włodzimierza Pietrzaka w dziedzinie historii najnowszej, za książkę „Wachlarz”, 1983. Autor przekazał tę nagrodę (w wysokości 60 tysięcy złotych) w całości na działalność Środowiska „Ponury”-„Nurt”
  • Nagroda Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce Poświęconego Badaniom Najnowszej Historii Polski w Nowym Jorku, 1984
  • wyróżnienie Funduszu Literatury przy Ministrze Kultury i Sztuki, za książkę „Reportaż z tamtych dni”, 1987
  • Doroczna Nagroda Fundacji Alfreda Jurzykowskiego w Nowym Jorku, 1996.

Granty i stypendia:

  • Grant Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku, 1975
  • Stypendium Fulbrighta w Nowym Jorku, 1988
  • Stypendium hr. Marion Dönhoff w Monachium, 1988[7]
  • Stypendium Polskiej Fundacji Kulturalnej w Londynie, 1990[7].

Odznaczenia:

  • Srebrny Krzyż Zasługi, numer D-30109, 22 lipca 1959
  • Medal Wojska, numer 15518, Londyn, 25 września 1969
  • Krzyż Armii Krajowej, Londyn, numer 6108, 10 października 1969
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, numer 652-81-1, 27 maja 1981
  • Medal „Polska swemu Obrońcy”, 1992
  • Srebrny Krzyż „Za Zasługi dla ZHP”, 1996
  • Krzyż Niezłomnych, numer 000232, 3 maja 1998
  • Medal „Pro Memoria”, 2005
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, numer 181-2006-10, 11 listopada 2006[14]
  • Odznaka honorowa Zasłużony dla Kultury Polskiej, 2008.

Honorowe odznaki i tytuły:

  • 1972 – Złota Odznaka Honorowa Związku Inwalidów Wojennych Polskich Sił Zbrojnych w RFN, Monachium
  • 1975 – Honorowa Odznaka II i V Batalionu Okręgu Nowogródzkiego AK
  • 1977 – Odznaka Honorowa III Wileńskiej Brygady Partyzanckiej AK „Szczerbca”
  • 1981 – Honorowa Odznaka Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty ZWZ AK
  • 1983 – Odznaka Honorowa Organizacji Wydzielonej „Wachlarz” Armii Krajowej, numer 65
  • 1984 – Honorowy Tytuł Żołnierza Wachlarza
  • 1986 – Honorowa Odznaka P.O.S. „Jerzyki”
  • 1990 – Honorowe Obywatelstwo gminy Końskie
  • 1991 – Złota Odznaka Fundacji Armii Krajowej (Polish Resistance Foundation)
  • 1998 – Honorowa Odznaka Pamięci „Akcji Burza”
  • 1998 – Odznaka Weterana Walk Niepodległościowych Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonownych
  • 2002 – Medal upamiętniający udział AK w obronie ludności Zamojszczyzny przyznany przez Środowisko 9. Pułk Piechoty Legionów AK przy Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress
Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com