Stowarzyszenie Pisarzy Polskich

Oddział Warszawa
image
image
Grzegorz ŁATUSZYŃSKI

(ur. 9 maja 1933 w Zdzięciole k. Nowogródka) – slawista, polski pisarz, poeta, krytyk, antologista, tłumacz, dziennikarz i animator kultury.

Do szkoły podstawowej rosyjskojęzycznej uczęszczał w Zdzięciole w czasie okupacji sowieckiej, do białoruskojęzycznej w czasie okupacji niemieckiej, po czym znów do rosyjskojęzycznej podczas powtórnej okupacji sowieckiej. Szkoła była ta sama, lecz zmieniali się okupanci, a z nimi jej charakter. W kwietniu 1946 roku wraz z rodzicami wysiedlony został do Polski, gdzie zakończył edukację podstawową w szkole polskojęzycznej. Naukę w Liceum Ogólnokształcącym podjął w Wąbrzeźnie, po dwóch latach przeniósł się do Liceum im. Króla Jana III Sobieskiego w Grudziądzu, gdzie uzyskał maturę. Filologię Polską i Filologię Słowiańską ze stopniem magistra ukończył na Uniwersytecie Warszawskim. Był także słuchaczem Podyplomowego Studium Wiedzy Filmowej w Warszawie prowadzonego przez prof. Aleksandra Jackiewicza. W czasie studiów przez pewien czas pracował jako dziennikarz w „Słowie Powszechnym”, współpracował też z „Życiem Warszawy”, z „Nowymi Książkami” i z „Współczesnością”.

W latach 1959–1963 odbył slawistyczne studia podyplomowe na wydziałach filologicznych Uniwersytetu Zagrzebskiego i Belgradzkiego. Przez 3 lata od 1960 do 1963 był lektorem języka polskiego na Uniwersytecie Belgradzkim, korespondentem „Życia Warszawy” z Belgradu, następnie pracownikiem dyplomatycznym Ambasady Polskiej w Belgradzie. Łącznie w byłej Jugosławii spędził ponad dziewięć lat.

Po powrocie do kraju z końcem 1967 roku podjął pracę w Wydawnictwie PWN. Był redaktorem Zespołu Filmowego „Tor”, przez kilka lat pracował w Ministerstwie Kultury i Sztuki – Naczelnym Zarządzie Kinematografii, a następnie przez trzy lata był sekretarzem redakcji miesięcznika filmowego „Studio”. Współpracował z prasą codzienną i licznymi pismami literackimi w Polsce jako dziennikarz, krytyk i tłumacz poezji i prozy serbskiej, chorwackiej, bośniackiej czarnogórskiej słoweńskiej i macedońskiej, oraz z prasą literacką krajów byłej Jugosławii, gdzie publikował poezję polską tłumaczoną na język serbski i chorwacki.

Od 1975 utrzymywał się wyłącznie z pracy twórczej, literackiej i dziennikarskiej. Od 1993 jest redaktorem naczelnym Oficyny Wydawniczej „Agawa”. Pracuje także jako dziennikarz.

Jest członkiem stowarzyszeń: ZAiKS-u (od 1973), Związku Literatów Polskich (od 1973), potem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (sekretarz ZG 1996–1999, członek Zarządu Oddziału Warszawskiego SPP 2005–2008, od kwietnia 2008 do czerwca 2011 prezes, a od czerwca 2011 do listopada 2014 wiceprezes Oddziału Warszawskiego SPP. Obecnie w zarządzie Oddziału Warszawskiego). Od 1975 należy do Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, a od 1983 do Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich.

Jako slawista kilkakrotnie był stypendystą Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego i Ministerstwa Kultury na dłuższych i krótszych pobytach studyjnych w Zagrzebiu, Pradze, Bratysławie, Belgradzie i Prisztinie.

Jako tłumacz poezji i poeta wielokrotnie uczestniczył w festiwalach poetyckich odbywających się w Zagrzebiu, Strudze, Belgradzie, Sarajewie, Mostarze, Lublanie i Podgoricy. Jego wiersze i opowiadania tłumaczone były na język serbski, chorwacki, czarnogórski, węgierski i albański.

Twórczość:

  • Układ słoneczny – powieść (Warszawa 1979)
  • Fascynacja – opowiadania (Warszawa 1984)
  • Bałkańskie przekleństwo – rzecz o rozpadzie Jugosławii (Warszawa 1997)
  • W świecie wyklętych – eseje o literaturze serbskiej i chorwackiej (Warszawa 1997)
  • Twoja chwila – poezje (Warszawa 2012)
  • Własną drogą – poezje (Warszawa 2013)
  • Život u pjesmi (Życie w wierszu)- poezje (Podgorica, Czarnogóra 2013)
  • Na progu – poezje (Warszawa 2014)
  • Wszystkie chwile są tu i nic być nie przestaje – Antologia poezji serbskiej XX wieku – we własnym wyborze i przekładach, którą opatrzył obszernym wstępem i posłowiem, a także notami biograficznymi 155 poetów prezentowanych na 1124 stronach tego dzieła. Tom 1, „W cieniu wojen i totalizmów. Antologia”, str. 590 (Warszawa 2008). Tom 2, „Z pokolenia na pokolenie. Panorama nowej poezji serbskiej”, str. 524 (Warszawa 2008)
  • Słowa, które nie śpią – Antologia poezji czarnogórskiej XX wieku – we własnym wyborze i przekładach, opatrzoną wstępem, a także notami biograficznymi 46 poetów prezentowanych na 270 stronach (Warszawa 2009)
  • W skwarze słońca, w chłodzie nocy – Antologia poezji chorwackiej XX wieku – we własnym wyborze i przekładach, opatrzoną wstępem, a także notami biograficznymi 133 poetów prezentowanych na 990 stronach tego dzieła. (Warszawa 2010)
  • Живимо на речима – антологија савремене пољске поезије”, Нови Сад 2012 (Żyjemy na słowach – Antologia współczesnej polskiej poezji), wybór i przekład wierszy na język serbski 12 polskich poetów, str. 208 (Nowy Sad 2012)

Przekłady na język polski:

  • Więzień zodiaku Jana Weissa – powieść, tłumaczenie z czeskiego (Warszawa 1962)
  • Wołanie o pomoc Jana Weissa – powieść, tłumaczenie z czeskiego (Warszawa 1963)
  • Skok w ciemność Rudolfa Vetiški – powieść, tłumaczenie z czeskiego (Warszawa 1969)
  • Uciekinierzy i zwycięzcy Vojty Erbana – powieść, tłumaczenie z czeskiego (Warszawa 1970)
  • Mahomet I. Hrabka i K. Petráčka – monografia, tłumaczenie z czeskiego (Warszawa 1971)
  • Dziewiąty cud na wschodzie Andjelka Vuleticia – powieść, tłumaczenie z chorwackiego (Warszawa 1972)
  • Spadochrony na drzewach Napoleona Rydzewskiego – powieść, tłumaczenie z rosyjskiego (Warszawa 1973)
  • Spór o życie Donata Šajnera – powieść, tłumaczenie z czeskiego (Warszawa 1974)
  • Trzy rzeki Vladislava Vančury – powieść, tłumaczenie z czeskiego (Katowice 1975)
  • Ja, bośniacki partyzant („Ja, Danilo” i „Danilo u stavu mirno”) – powieść, tłumaczenie z bośniackiego (Warszawa 1976)
  • Piąta pora roku Branka Šömena – powieść, tłumaczenie ze słoweńskiego (Warszawa 1977)
  • Kapitanowie z szalonej rzeki Bohuslava Chnioupka – reportaże, tłumaczenie ze słowackiego (Warszawa 1980)
  • Wędrówki Miloša Crnjanskiego – powieść, tłumaczenie z serbskiego (Łódź 1981, 2009)
  • Pielgrzymka Arsenjego Njegovana Borislava Pekicia – powieść, tłumaczenie z serbskiego (Warszawa 1985)
  • Drzwi żywota Mirka Kovača – powieść, tłumaczenie z chorwackiego (Łódź 1988)
  • Żarliwość i gwałt Andjelka Vuleticia (z Marylą Siwkowską) – powieść, tłumaczenie z chorwackiego (Warszawa 1994)
  • Dusze na kiju klonowym Andjelka Vuleticia – wybór wierszy, wstęp i przekład z chorwackiego, str. 188 (Warszawa 1999)
  • Kiedy kwitnie zło Filipa Davida i Mirka Kovača (z Marylą Siwkowską) – księga listów, tłumaczenie z serbskiego i chorwackiego (Warszawa 2001)
  • Strzała w popiele Mile Stojicia – wybór wierszy, przekład z chorwackiego, str. 120 (Warszawa 2002)
  • Via Vienna Mile Stojicia – eseje, tłumaczenie z chorwackiego (Warszawa 2005)
  • Okna szaleństwa Slavka Mihalicia – wybór wierszy, przekład z chorwackiego, str. 204 (Warszawa 2006)
  • Czarne pomarańcze Veselka Koromana – wybór wierszy, przekład z chorwackiego, str. 154 (Warszawa 2007)
  • Sarajewska noc Ivana Kordicia – wybór wierszy, przekład z chorwackiego i posłowie, str. 152 (Warszawa 2008)
  • Szaleństwo samotności Sonji Manojlović – wybór wierszy, przekład z chorwackiego i posłowie, str. 128 (Warszawa 2008)
  • Otwieranie ciszy Stevana Raičkovicia – wybór wierszy, przekład z serbskiego i posłowie, str. 256 (Warszawa 2008)
  • Gość z innego świata Abdulaha Sidrana – wybór wierszy, przekład z bośniackiego i posłowie, str. 202 (Warszawa 2009)
  • Źródło żywego słowa Vaska Popy – wybór wierszy, przekład z serbskiego i posłowie, str. 262 (Warszawa 2011)
  • Deszcz i źdźbła Jovicy Djurdjicia – dwujęzyczny wybór wierszy, przekład z serbskiego, str. 80 (Warszawa 2012)
  • Poezje Miloša Crnjanskiego – wybór wierszy, przekład z serbskiego i posłowie, str. 256 (Warszawa 2012)
  • Szczeliny czasu Jovan Zivlak – wybór wierszy, przekład z serbskiego i posłowie, str. 188 (Warszawa 2012)
  • Cisza w kamieniu Nikola Vujčić – wybór wierszy, przekład z serbskiego i posłowie, str. 158 (Warszawa 2013)
  • Poezje Desanki Maksimović – wybór wierszy, przekład z serbskiego i posłowie (Warszawa 2013)

Przekłady na język serbski i chorwacki:

Przełożył na język chorwacki i serbski: szereg wierszy współczesnych polskich poetów, m.in.: Zbigniewa Bieńkowskiego, Julii Hartwig, Krzysztofa Karaska, Adriany Szymańskiej, Ryszarda Krynickiego, Ewy Lipskiej, Mariana Grześczaka, Tadeusza Śliwiaka, Jana Góreca-Rosińskiego, Eugeniusza Kasjanowicza, Jana Sochonia, Janusza Drzewuckiego, Piotra Matywieckiego Anny Janko, Macieja Cisło i innych. W 1990 roku wysoko ceniony ogólnojugosłowiański dwutygodnik literacki „Odjek” (Echo), wychodzący w Sarajewie pod redakcją wybitnego chorwackiego poety, Mile Stojicia, w numerze 15/16 opublikował specjalny dodatek pt. Sedam poljskih pjesnika, który prezentował 45 polskich wierszy przełożonych przez Grzegorza Łatuszyńskiego na język chorwacki. Momčilo Jokić niektóre wiersze przełożone przez Łatuszyńskiego włączył do swojej antologii Pet vekova poljske poezije (Pięć wieków polskiej poezji), wydanej w 1991 roku, a Tomica Bajsić do antologii poezji o wojnie, represjach i zniewoleniu pt. Urezi (Wcięcia), wydanej w Zagrzebiu w 2010 roku. Wiersze polskich poetów w jego przekładach ukazywały się w różnych latach także w „Književnych novinach”, „Književnej rečy”, „Književnosti”, „Hrvatskim slovie” oraz w miesięcznikach „Polja”, „Latopis Matice srpske”, „Forum”, „Poezija”, „Quest” i innych pismach literackich byłej Jugosławii i obecnych krajów post-jugosłowiańskich.

Nagrody i wyróżnienia:

  • W 1989 roku otrzymał doroczne Wyróżnienie Funduszu Literatury MKiS za przekład Drzwi żywota Mirka Kovača i w tymże roku odznakę Zasłużonego Działacza Kultury. Nagrodę dziennikarską przyznawaną przez Polish Promotion Corporation – „Złote Pióro” uzyskał w 1994 roku. W 2010 roku Fundacja im. Zdravka Gojkovicia z Belgradu przyznała mu Dyplom za osiągnięcia w dziedzinie twórczości oraz Klub Literacki im. Branka Ćopicia Dyplom za Antologię poezji serbskiej XX wieku w języku polskim. Wszechsłowiańskie Stowarzyszenie Literackie w 2010 roku wręczyło mu „Wysokie Międzynarodowe Wyróżnienie. im. Fiodora Dostojewskiego” za całokształt twórczości i niemierzalny wkład w zbliżanie literatury serbskiej i polskiej, a w szczególności za przygotowanie autorskiej Antologii poezji serbskiej XX wieku w Polsce. W 2010 roku Macierz Chorwacka przyznała mu swoją prestiżową nagrodę za Okna szaleństwa – wybór i przekład na język polski poezji Slavka Mihalicia. W 2011 roku jego Antologia poezji chorwackiej – W skwarze słońca, w chłodzie nocy uzyskała nominację do Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida. W tymże 2011 roku G. Łatuszyńskiemu zostało nadane Honorowe Członkostwo Stowarzyszenia Literatów Serbii.
  • W roku 2014 Ambasador Republiki Serbii w Polsce wręczył mu Akt podziękowania za wieloletnią pracę i twórczość promującą Serbię, jej wartości historyczne, kulturowe i artystyczne, a w szczególności za przekłady najwybitniejszych dzieł serbskiej prozy i poezji na język polski.
  • W tymże roku tom poezji Własną drogą uzyskał nominację do Nagrody im. ks. J. Twardowskiego.

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress
Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com